poniedziałek, 26 stycznia 2015

Ernst May i Schlesische Heimstätte na Stabłowicach

Okazuje się, że na Stabłowicach możemy znaleźć ciekawe budynki powstałe przed II WŚ.
Chodzi o domy i mieszkania wybudowane przez spółdzielnię Schlesische Heimstätte pod kierownictwem Ernsta May.

Ale po kolei.
Kim był Ernst May dowiemy się z Wikipedii:

Ernst May (ur. 27 lipca 1886 we Frankfurcie nad Menem, zm. 11 września 1970 w Hamburgu) – niemiecki architekt i urbanista modernistyczny. W latach 1925–1930 burmistrz do spraw mieszkalnictwa we Frankfurcie nad Menem, twórca wielu nowoczesnych osiedli.


May urodził się w 1886 jako syn producenta wyrobów skórzanych. Wcześnie zainteresował się sztuką i za namową ojca rozpoczął w 1908 studia architektoniczne na University College w Londynie, przerwał je jednak już w tym samym roku, aby odbyć służbę wojskową w Darmstadt. Tam też pozostał i kontynuował studia na Uniwersytecie Technicznym w Darmstadt. W 1910 ponownie wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie praktykował u Raymonda Unwina. Podczas pracy nad osiedlem Hampstead zapoznał się z zasadami ruchu miast-ogrodów i przetłumaczył dzieło Unwina Podstawy urbanistyki na niemiecki. W 1912 ostatecznie wrócił do Niemiec i ukończył studia na Wyższej Szkole Technicznej w Monachium u Friedricha von Thierscha i u Theodora Fischera, współzałożyciela Werkbundu.

Od 1913 May pracował jako niezależny architekt we Frankfurcie, jednak nie udało mu się podjąć trwałej praktyki zawodowej, gdyż w 1914 powołano go do wojska. Po I wojnie światowej pracował jako kierownik techniczny Śląskiego Towarzystwa Ziemskiego we Wrocławiu, zajmując się głównie wspieraniem budownictwa wiejskiego. W 1921 wziął udział w konkursie urbanistycznym na nowy Plan Ogólny Wrocławia, dzięki któremu uzyskał zlecenie na opracowanie szczegółowego planu. May zyskał sobie rozgłos dzięki zaproponowaniu awangardowej koncepcji limitacji obszaru zwartej zabudowy i rozbudowywaniu miasta systemem miast satelitarnych liczących około 20 tysięcy mieszkańców.

Dzięki sławie, jaką uzyskał, w 1925 powołano Maya na miejskiego radcę budowlanego we Frankfurcie nad Menem. May prowadząc miejski urząd budownictwa był odpowiedzialny za całość działalności budowlanej, od planowania przestrzennego i urbanistyki poprzez mieszkalnictwo i budowę instalacji po planowanie zieleni miejskiej i cmentarzy. Za kadencji Maya przez pięć lat powstało łącznie około 15 tysięcy nowych mieszkań, mimo że plan rozbudowy miasta nie został w pełni ukończony w związku z międzynarodowym kryzysem.

W 1930 Ernst May został wraz z innymi architektami zaproszony przez rząd ZSRR, aby tam kontynuować pracę. Do 1933 zaprojektował wiele planów zabudowy nowych miast przemysłowych na Syberii, m.in. Magnitogorska, Lenińska i Kuzniecka. Proste i bezpretensjonalne projekty wywołały kontrowersje i w 1933 May opuścił Związek Radziecki. Ponieważ w międzyczasie w Niemczech do władzy doszli naziści, którzy odrzucali modernizm i propagowali tradycjonalistyczną estetykę tzw. stylu ojczyźnianego (Heimatstil), May zdecydował się na emigrację do Kenii, gdzie kupił ziemię i uprawiał kawę, zboże i zioła. W 1937 otworzył biuro w Nairobi i ponownie zajął się architekturą, biorąc udział w konkursach architektonicznych, aż do czasu internowania przez Brytyjczyków w 1939.

Po II wojnie światowej pracował ponownie jako architekt i urbanista w Niemczech, widząc w wielkich zniszczeniach kraju szanse na jego przekształcenie podczas pracy nad odbudową. Od 1954 do 1956 kierował biurem projektowym Neue Heimat w Hamburgu. W następujących latach współprojektował wiele wielkich osiedli w Hamburgu, Bremie i Brunszwiku.

W 1995 we Frankfurcie nazwano jeden z placów imieniem Ernsta Maya.
 W Dolnośląskiej Bibliotece Cyfrowej znajduje się kopia katalogu Schlesische Heimstätte w której możemy znaleźć kawałek historii.



Na zdjęciach widać dwurodzinne domy w niskiej zabudowie. Takie, które można znaleźć... np. na ulicach Cieplickiej i Ciechocińskiej.








U zbiegu Jeleniogórskiej i Ciechocińskiej stoi natomiast dom, który wydaje się być opuszczony, ale za to w przeciwieństwie do innych jest najmniej zmodyfikowany przez właścicieli.




 W Internecie można znaleźć artykuł pt. Najmniejsze osiedla projektu Ernsta Maya. Jak stworzyć kameralny zespół mieszkaniowy, a w nim poniższy fragment.
 
(...)Podobnie rozplanowane, ale większe osiedle zaprojektowano także w Stabłowicach (Stabelwitz) pod Wrocławiem. Zaplanowano zabudowę z około 40 bliźniaczych domów wzdłuż ulicy i prostokątnego, prostopadle do niej usytuowanego placu. Osiedle zostało zlokalizowane na północny wschód od dawnej wsi, na terenach graniczących od zachodu z dużą cegielnią, która była kooperatorem „Schlesische Heimstätte”.
W pierwszym okresie powstała zabudowa przy placu (północna część ul. Chwałkowskiej) oraz przy ul. Starobielskiej. Przy placu skwerze wzniesiono trzy budynki wielorodzinne (sześciomieszkaniowe) z czterech planowanych. Wzdłuż ulicy powstawały parterowe domy jednorodzinne bliźniacze w układzie kalenicowym bądź szczytowym. W kolejnych latach zabudowę uzupełniano, kontynuując obudowę wytyczonych równolegle na południe od ul. Starobielskiej kolejnych ulic – najpierw ul. Góreckiej, a następnie Świeżej.
Po drugiej wojnie wiele obiektów zostało gruntownie przebudowanych. Miejscami zabudowa została zagęszczona. Zachował się całościowy układ osiedla, zmienił się za to jego charakter w krajobrazie. Z półrolniczego zespołu przekształcił się w podmiejską dzielnicę z zabudową willową. Stosunkowo najlepiej pierwotny charakter zachowała najstarsza część – ul. Chwałkowska i Starobielska z zabudową katalogową „Schlesische Heimstätte”.
Ostatnie ujęcie - ulica Ciechocińska.

Jak widać zdjęcia pochodzą z ulic Jeleniogórskiej, Cieplickiej i Ciechocińskiej. Czas odkryć Ernsta Maya na innych ulicach.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz